Fałszywi przyjaciele (false friends) to słowa podobne w dwóch językach, ale o innym znaczeniu. W angielskim jest ich dla Polaka sporo, bo oba języki pożyczały słowa z łaciny i francuskiego — tylko każdy z nich poszedł z tymi słowami w inną stronę.
Z nowymi słowami nie ma kłopotu: wiadomo, że trzeba je sprawdzić. Fałszywi przyjaciele są groźni właśnie dlatego, że wydają się zrozumiali. Kto powie szefowi I'm sympathetic, chcąc powiedzieć „jestem sympatyczny”, usłyszy podziękowanie za współczucie.
Najczęstsza trójka
actually znaczy „faktycznie, tak naprawdę, w rzeczywistości”. Używa się go często, żeby sprostować albo dodać coś nieoczekiwanego: Actually, I don't like coffee. (Właściwie to nie lubię kawy.) „Aktualnie” to currently, at the moment albo now: I'm currently looking for a job.
eventually znaczy „w końcu, ostatecznie, po jakimś czasie”: We eventually found the hotel. „Ewentualnie” w znaczeniu „ewentualnie możemy…” to possibly, alternatively albo if necessary: Alternatively, we could meet on Friday.
sympathetic znaczy „współczujący, wyrozumiały”: She was very sympathetic when my father was ill. „Sympatyczny” to nice, friendly, pleasant: Your new colleague is really nice.
Tabela: 30 słów do sprawdzenia
| Angielskie słowo | Co znaczy | A polskie… to po angielsku |
|---|---|---|
| actual | rzeczywisty, faktyczny | aktualny — current |
| actually | właściwie, tak naprawdę | aktualnie — currently |
| eventually | w końcu | ewentualnie — possibly |
| sympathetic | współczujący | sympatyczny — nice, friendly |
| pathetic | żałosny | patetyczny — grandiose, solemn |
| extra | dodatkowy | ekstra (super) — great, brilliant |
| receipt | paragon, potwierdzenie odbioru | recepta — prescription |
| recipe | przepis kulinarny | recepta — prescription |
| chef | szef kuchni | szef — boss, manager |
| lecture | wykład | lektura — reading, set book |
| lecturer | wykładowca | lektor — language teacher |
| fabric | tkanina, materiał | fabryka — factory |
| billion | miliard (1 000 000 000) | bilion — trillion |
| ordinary | zwykły | ordynarny — vulgar, rude |
| pensioner | emeryt | pensjonariusz — resident (of a care home) |
| pension | emerytura | pensja — salary, wage |
| promotion | awans; promowanie | promocja w sklepie — special offer, sale |
| closet | szafa wnękowa (am.) | klozet — toilet |
| dress | sukienka | dres — tracksuit |
| gymnasium | sala gimnastyczna | gimnazjum — lower secondary school |
| lunatic | szaleniec | lunatyk — sleepwalker |
| preservative | konserwant | prezerwatywa — condom |
| provision | zapewnienie, zapas | prowizja — commission |
| rent | czynsz, wynajem | renta — disability pension, annuity |
| sensible | rozsądny | wrażliwy — sensitive |
| mark | ocena, znak, ślad | marka — brand |
| transparent | przezroczysty, jawny | transparent — banner |
| apartment | mieszkanie (am.) | apartament — luxury flat |
| novel | powieść | nowela — short story, novella |
| concurrence | zgodność, równoczesność | konkurencja — competition |
Kilka z nich warto skomentować osobno.
sensible i sensitive to para, w której mylą się nawet zaawansowani. Sensible znaczy „rozsądny” (a sensible decision), sensitive — „wrażliwy” (sensitive skin, a sensitive topic).
pension i rent dotyczą pieniędzy, więc pomyłka bywa kosztowna przy formularzach. Pension to emerytura, salary to pensja (miesięczna, stała), wage — wynagrodzenie liczone godzinowo lub tygodniowo. Rent to czynsz za wynajem; polską rentę nazywa się zwykle disability pension albo disability benefit.
receipt i recipe — paragon i przepis. Recepta od lekarza to prescription.
chef (szef kuchni, nie szef firmy — boss, manager), ordinary (zwykły, nie wulgarny) i pathetic (to obraźliwe słowo: żałosny).
Słowa, które są prawie przyjaciółmi
Część słów znaczy po angielsku to samo co po polsku, ale węziej albo w innym rejestrze:
- control — po angielsku to częściej kontrolować w znaczeniu sterować, panować nad czymś, a rzadziej „sprawdzać”. Kontrola biletów to ticket inspection albo ticket check.
- ambitious — tak, ambitny, ale an ambitious plan to plan bardzo trudny do wykonania, nie „ambitny” w polskim sensie „wartościowy”.
- scholarship — stypendium naukowe, nie „scholastyka”.
- effective — skuteczny (dający wynik), a „efektowny” (robiący wrażenie) to impressive, spectacular.
Jak nie dać się złapać
- Ucz się słów w zdaniach, nie w parach słowo–słowo. I eventually found it zostaje w pamięci ze znaczeniem „w końcu”. Para „eventually — ewentualnie” zostałaby z błędem.
- Przy słowach łacińskich i francuskich miej odruch sprawdzania. Jeśli angielskie słowo wygląda jak polskie z tej grupy (-tion, -ity, -al, -ive), zajrzyj do słownika choć raz.
- **Słuchaj, jak native speakerzy używają actually.** To słowo pada w rozmowie bardzo często i niemal zawsze ma odcień „właściwie, wbrew temu, co myślisz”. Po kilku tygodniach słuchania odruch „aktualnie” znika sam.
Każde hasło w słowniku kursu ma przykład w zdaniu i nagranie — także te, które wyglądają podejrzanie znajomo. Wcześniej na blogu: phrasal verbs i znaczenia partykuł — druga po fałszywych przyjaciołach grupa słów, które rozumie się źle, bo „przecież zna się oba kawałki”.
Przećwicz to w kursie — pierwsze lekcje za darmo
Angielski w głowie prowadzi od A1 do B2 w 72 lekcjach: każde słowo i zdanie z nagraniem lektora, ćwiczenia sprawdzają się same. Cały kurs kosztuje 150 zł albo 34 € za 12 miesięcy (ok. 41 gr dziennie) albo 300 zł / 69 € na zawsze. Płacisz raz, nic nie odnawia się samo.
Zacznij lekcję 1 za darmoZobacz program kursuNajczęstsze pytania
Co to są false friends?
To słowa podobne w dwóch językach, które mają różne znaczenie. Na przykład angielskie actually znaczy faktycznie, a nie aktualnie.
Jak powiedzieć po angielsku „aktualnie”?
Currently, at the moment albo now: I'm currently working in Warsaw.
Jak powiedzieć po angielsku „ewentualnie”?
W zależności od zdania: possibly, alternatively, if necessary albo or. Słowo eventually znaczy w końcu, ostatecznie.
Czy „sympathetic” znaczy sympatyczny?
Nie. Sympathetic to współczujący, wyrozumiały. Sympatyczny człowiek to po angielsku nice, friendly albo pleasant.
Jak odróżnić „sensible” i „sensitive”?
Sensible znaczy rozsądny (a sensible choice), sensitive znaczy wrażliwy (sensitive skin, a sensitive issue).