Jedna litera, która decyduje o wszystkim
Do tej pory używałeś dwóch czasowników — to be i have got — a oba są nietypowe. Teraz przychodzi reszta języka: zwykłe czasowniki jak work, live, start. I tu angielski robi coś, co dla Polaka jest zaskakująco proste: prawie nie odmienia.
pracuję, pracujesz, pracuje, pracujemy, pracujecie, pracują
angielski — dwie
work · works
Cała odmiana czasownika w czasie teraźniejszym to jedna litera: -s, i to tylko przy he, she, it. Ta sama trójka, która w lekcji 2 dostawała has zamiast have. Jeśli tamto już siedzi, ta lekcja pójdzie gładko.
Zdanie He work in a shop jest dla Anglika tak samo dziwne, jak dla nas „on pracować w sklepie”. Brak -s to najczęstszy błąd Polaków w angielskim — i słychać go od pierwszego zdania. Dobra wiadomość: reguła jest jedna i nie ma od niej wyjątków.
Zawody i miejsca pracy
Angielskie nazwy zawodów są bez rodzaju: teacher to nauczyciel i nauczycielka, doctor to lekarz i lekarka. Nie ma odpowiednika końcówki „-ka”.
| Zawód | Znaczenie | Gdzie pracuje |
|---|---|---|
| nurse | pielęgniarz / pielęgniarka | in a hospital |
| carer | opiekun osoby starszej | in a care home |
| driver | kierowca | for a company |
| builder | budowlaniec | on a building site |
| shop assistant | sprzedawca | in a shop |
| warehouse worker | magazynier | in a warehouse |
Po polsku mówimy „jestem kierowcą”, bez żadnego słówka przed zawodem. Po angielsku musi stać a (albo an przed samogłoską): I’m a driver, She’s an engineer. Samo I’m driver brzmi jak zdanie z telegramu. To pierwsze spotkanie z przedimkiem — pełna nauka czeka w lekcji 4.
What do you do? — „czym się
zajmujesz?”, pyta o zawód: I’m a nurse.
Where do you work? — pyta o miejsce:
I work in a hospital in Leeds.
Trzecie, bardzo częste: What do you do for a living? —
to samo co pierwsze, tylko wyraźniej.
Dialog — What do you do?
Czas present simple
Używamy go do trzech rzeczy — i we wszystkich trzech polski ma po prostu czas teraźniejszy:
| Do czego | Przykład | Po polsku |
|---|---|---|
| rzeczy stałe | I work in a warehouse. | Pracuję w magazynie. |
| nawyki, rutyna | She gets up at six. | Wstaje o szóstej. |
| fakty ogólne | Shops close at eight. | Sklepy zamykają o ósmej. |
Odmiana — cała
| Osoba | Forma | Uwaga |
|---|---|---|
| I | work | bez zmian |
| you | work | |
| we / they | work | |
| he / she / it | works | jedyna forma z -s |
Pisownia trzeciej osoby
| Wzór | Kiedy | Przykład |
|---|---|---|
| + s | domyślnie | work → works |
| + es | po s, x, z, ch, sh, o | finish → finishes |
| y → ies | spółgłoska + y | study → studies |
| y → ys | samogłoska + y | stay → stays |
To ta sama czwórka wzorów co przy liczbie mnogiej rzeczowników z lekcji 2 — uczysz się jej drugi raz, więc już za darmo. Trzy formy warto zapamiętać osobno:
Czasowniki, które opisują zwykły dzień — to na nich będziesz ćwiczyć końcówkę -s najczęściej:
Pytania i przeczenia: do i does
Przy to be i have got pytanie robiło się zamianą miejscami. Przy zwykłych czasownikach tak nie wolno: angielski wstawia do zdania pomocnika — do albo does. Polski nie ma niczego podobnego, więc to miejsce trzeba przećwiczyć, a nie zrozumieć.
twierdzenie
You work at the weekend.
pytanie — pomocnik na początek
Do you work at the weekend?
przeczenie — pomocnik + not
You don’t work at the weekend.
| Osoba | Pytanie | Przeczenie | Krótka odpowiedź |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | Do you work? | I don’t work. | Yes, I do. / No, I don’t. |
| he / she / it | Does he work? | He doesn’t work. | Yes, he does. / No, he doesn’t. |
Skoro does już nosi trzecią osobę, czasownik
wraca do formy podstawowej:
✗ Does she works in a shop? →
✓ Does she work in a shop?
✗ He doesn’t works here. →
✓ He doesn’t work here.
Zasada w jednym zdaniu: -s siedzi albo w does, albo
w czasowniku — nigdy w obu.
What do you do? — pierwsze do to pomocnik od pytania, drugie to zwykły czasownik „robić”. Wygląda dziwnie, ale jest całkowicie poprawne. Tak samo: She doesn’t do the shopping on Sundays.
Która godzina
Anglicy podają czas na dwa sposoby. Ten opisowy usłyszysz w rozmowie, ten cyfrowy zobaczysz w rozkładzie jazdy i na ekranie telefonu. Trzeba umieć oba — ale mówić wystarczy tym drugim, prostszym.
| Godzina | Opisowo (mowa) | Cyfrowo (prościej) |
|---|---|---|
| 7:00 | seven o’clock | seven |
| 7:15 | quarter past seven | seven fifteen |
| 7:30 | half past seven | seven thirty |
| 7:45 | quarter to eight | seven forty-five |
| 7:10 | ten past seven | seven ten |
| 7:50 | ten to eight | seven fifty |
Zasada w jednym zdaniu: do 30 minut mówimy past („po”) i podajemy godzinę, która minęła; powyżej 30 mówimy to („za”) i podajemy godzinę, która nadchodzi.
Polskie „wpół do ósmej” patrzy w przód, angielskie half past seven patrzy wstecz: pół godziny po siódmej. Ten sam moment, inny punkt odniesienia — i stąd notoryczne spóźnienia o godzinę. Zapamiętaj przez liczby: half past seven = 7:30.
Anglik nie powie eighteen thirty — powie half six albo six thirty in the evening. Rozróżnienie robi a.m. (do południa) i p.m. (po południu), a w mowie po prostu in the morning / afternoon / evening. Uwaga na skrót: potoczne half six znaczy 6:30, a nie 5:30.
Dni tygodnia i przyimki czasu
Dni tygodnia piszemy wielką literą — zawsze, także w środku zdania. To pierwsza rzecz, na której widać, że ktoś pisze po angielsku „z polska”.
Wednesday [ˈwenzdeɪ] — pierwsze „d” milczy: „łenzdej”.
Tuesday [ˈtjuːzdeɪ] — „tjuzdej”, nie „tuesdej”.
Thursday [ˈθɜːzdeɪ] — na początku język między zębami, jak
w three.
Trzy przyimki, jeden podział
| Przyimek | Do czego | Przykład |
|---|---|---|
| at | godzina, punkt w czasie | at seven o’clock, at night, at the weekend |
| on | dzień, data | on Monday, on Friday morning, on 5th May |
| in | dłuższy odcinek: pora dnia, miesiąc, rok | in the morning, in May, in 2026 |
in the morning, ale at night. at the weekend (brytyjskie) obok on the weekend (amerykańskie). A gdy dzień łączy się z porą dnia, wygrywa on: on Sunday evening. Liczba mnoga dnia znaczy „w każdy”: I work on Saturdays — w soboty, regularnie.
Jak często: always, usually, never
Te słowa mówią, jak często coś się dzieje — i mają w zdaniu swoje stałe miejsce, inne niż w polskim. Polski wrzuca „zawsze” gdzie popadnie, angielski nie.
Zasada: always i spółka stoją przed zwykłym czasownikiem, ale po to be.
I always get up at six. · She never works on Sundays. · He is usually late.
Po polsku mówimy „nigdy nie pracuję w niedziele” — dwa przeczenia w jednym zdaniu. Angielski dopuszcza tylko jedno: I never work on Sundays. Wersja I don’t never work jest błędna i brzmi bardzo źle.
Zwroty z liczbą stoją na końcu zdania: I work nights twice a week. Raz to once, dwa razy twice, a od trzech normalnie: three times a week.
Czytanka: A day on the ward
Słownictwo lekcji 3
Ćwiczenia podsumowujące
Podsumowanie
Pięć rzeczy, które musisz wynieść z tej lekcji
- -s tylko przy he/she/it: he works, ale they work.
- Pytanie i przeczenie przez do/does — i wtedy czasownik traci -s.
- Zawód z a: I’m a driver.
- half past seven = 7:30, nie 6:30.
- at godzina, on dzień, in pora dnia i miesiąc.
Can you do this? — sprawdź się bez patrzenia
Odpowiedz na głos, potem sprawdź w lekcji:
Opowiedz na głos swój wczorajszy… nie, zwykły dzień — od I get up at… do I go to bed at…. Sześć, siedem zdań. Potem to samo o kimś bliskim, w trzeciej osobie — wtedy każde zdanie musi dostać -s. To najlepsze ćwiczenie na tę lekcję, jakie istnieje. Słówka domknij na fiszkach.
Lekcje 1–3 i test działowy 1 są dostępne bez opłat — sprawdź się na nim, zanim zdecydujesz o dalszej nauce. Od lekcji 4 („Food and Drink”) kurs wymaga wykupionego poziomu A1.