Lekcja 2 z 13

Family and Friends

Opowiesz, kogo masz w rodzinie i jak wygląda. Po drodze poznasz drugi filar angielszczyzny — have got — i nauczysz się mówić o przynależności w sposób, którego polski w ogóle nie zna: przez końcówkę ’s.

0 z 9 ćwiczeń

Dobra wiadomość: nie ma rodzajów

Zanim wejdziemy w rodzinę, jedna rzecz, która Ci ułatwi życie. Jeśli uczyłeś się kiedyś niemieckiego, pamiętasz der/die/das — trzy rodzaje, których trzeba było uczyć się razem z każdym rzeczownikiem. Angielski tego nie ma. Stół, lampa i dziecko są tak samo „nijakie”: mówisz o nich it.

Rodzaj pojawia się wyłącznie tam, gdzie jest naprawdę — przy ludziach (he, she) i przy zwierzętach, które traktujemy jak domowników. To wszystko. W zamian angielski wymaga od Ciebie dwóch rzeczy, których polski nie zna, i tym zajmiemy się w tej lekcji:

  • osobnego czasownika na posiadanie — have got,
  • końcówki przynależności ’s, która zastępuje całą polską odmianę („Marka”, „siostry”, „rodziców”).

Rodzina

Angielskie nazwy członków rodziny są krótsze niż polskie i mają wersje oficjalne oraz domowe — jak nasze „matka” i „mama”. W rozmowie prawie zawsze usłyszysz tę drugą.

OficjalnieDomowoZnaczenie
mothermummatka / mama
fatherdadojciec / tata
grandmothergrandma, nanbabcia
grandfathergrandaddziadek
childrenkidsdzieci
⚠ Jedno słowo na kuzyna i kuzynkę

cousin [ˈkʌzn̩] to i kuzyn, i kuzynka — angielski nie rozróżnia płci w tym słowie. Podobnie partner i friend. Jeśli płeć jest ważna, dopowiada się: my cousin — she’s a nurse.

💡 in-law — rodzina po ślubie

Teściowa to mother-in-law, szwagier brother-in-law. Dosłownie „matka w świetle prawa”. Liczbę mnogą tworzy pierwszy człon: two brothers-in-law, nie „brother-in-laws”.

Dialog — The family photo

Przerwa na kursie. Emma pokazuje Markowi zdjęcie w telefonie.

Czasownik have got (mieć)

Po angielsku „mam” można powiedzieć na dwa sposoby: I have albo I have got. W Wielkiej Brytanii w mowie codziennej wygrywa have got — i to jego uczymy jako podstawowego.

OsobaPełna formaSkrót (mowa)Przeczenie
jaI have gotI’ve gotI haven’t got
ty / wy / panyou have gotyou’ve gotyou haven’t got
onhe has gothe’s gothe hasn’t got
onashe has gotshe’s gotshe hasn’t got
ono / toit has gotit’s gotit hasn’t got
mywe have gotwe’ve gotwe haven’t got
oni / onethey have gotthey’ve gotthey haven’t got
⚠ Tylko dwie formy: have i has

has idzie wyłącznie z he, she, it — czyli tam, gdzie po polsku powiedziałbyś „on / ona / ono”. Wszędzie indziej have. Ta trójka wróci w lekcji 3 przy końcówce -s w present simple: to ta sama reguła.

Pytania i przeczenia

Tak jak przy to be — pytanie robi się zamianą miejscami, bez żadnego do:

TwierdzeniePytanieKrótka odpowiedź
You’ve got a sister.Have you got a sister? Yes, I have. / No, I haven’t.
She’s got two children.Has she got children? Yes, she has. / No, she hasn’t.
💡 Krótkie odpowiedzi to nie fanaberia

Na pytanie Have you got a car? Anglik odpowie Yes, I have, nie samo Yes. Samo „yes” brzmi szorstko, prawie opryskliwie. Zapamiętaj wzór: yes/no + podmiot + ten sam czasownik.

Liczba mnoga

W większości wypadków wystarczy dodać -s. Reszta to cztery wzory pisowni i garść form, których trzeba nauczyć się osobno — ale jest ich naprawdę niewiele.

WzórKiedyPrzykład
+ sdomyślniebrother → brothers
+ espo s, x, z, ch, shbox → boxes
y → iesspółgłoska + yfamily → families
y → yssamogłoska + yboy → boys
f/fe → vesczęść słów na -fwife → wives

Formy, których trzeba nauczyć się osobno

man → men mężczyzna woman → women kobieta child → children dziecko person → people osoba foot → feet stopa tooth → teeth ząb
⚠ woman kontra women — słychać, nie widać

W piśmie różni je jedna litera, ale w mowie różnica jest w pierwszej sylabie: woman [ˈwʊmən] kontra women [ˈwɪmɪn]. Polak odruchowo czyta obie tak samo — i wtedy nie słychać, czy mówi o jednej kobiecie, czy o wielu.

Przynależność: końcówka ’s

Polski odmienia rzeczownik („mama Marka”, „samochód siostry”). Angielski nie odmienia nic — dokleja ’s do właściciela i stawia go przed rzeczą. To odwrotna kolejność niż w polskim, i to właśnie myli najbardziej.

polski
mama Marka

angielski — właściciel idzie pierwszy
Marek’s mother
SytuacjaZasadaPrzykład
jeden właściciel+ ’smy sister’s car
liczba mnoga na -stylko apostrofmy parents’ house
mnoga nieregularna+ ’sthe children’s room
imię kończące się na s+ ’s (obie wersje dopuszczalne)Thomas’s dog
⚠ ’s ma dwa znaczenia — nie pomyl ich

She’s a nurse to she is, a She’s got a car to she has. Ten sam zapis, dwa różne czasowniki. Rozstrzyga to, co stoi dalej: po ’s w znaczeniu „ma” prawie zawsze idzie got.

💡 Rzeczy wolą of

Końcówki ’s używamy przy ludziach i zwierzętach. Przy przedmiotach naturalniej brzmi of: the door of the car, nie „the car’s door”. Wyjątek robią miejsca i czas: today’s lesson, Poland’s history.

Wskazywanie: this, that, these, those

Polski ma jedno „ten/ta/to” i pomaga sobie gestem. Angielski rozróżnia odległość i liczbę — cztery słowa, dwie osie.

blisko (tu)daleko (tam)
jedenthis bookthat book
wielethese booksthose books
💡 Przez telefon zawsze this

Przedstawiając się przez telefon, Anglik mówi Hello, this is Marek — nie I am Marek. Tak samo pytając: Who’s this?

Liczby od 20 do 100

Dziesiątki tworzy końcówka -ty, a liczby złożone pisze się z myślnikiem: twenty-one. Uwaga na trzy formy, które nie idą wprost od podstawy.

⚠ Wiek: angielski „jest”, nie „ma”

Po polsku „mam trzydzieści lat”, po angielsku I am thirty. Zdanie I have thirty years jest niepoprawne i słychać w nim kalkę. Pełna forma to I’m thirty years old, ale samo I’m thirty wystarczy.

Opis osoby

Do opisu wyglądu i charakteru używa się to be (jaki ktoś jest) albo have got (co ktoś ma). Ta różnica jest ta sama co w polskim, więc idzie łatwo:

KonstrukcjaDo czegoPrzykład
to be + przymiotnikcecha My sister is tall and funny.
have got + rzeczownikco ktoś ma She’s got long hair and blue eyes.
to be + wiekile lat My brother is twenty-five.
⚠ Przymiotnik nigdy się nie odmienia

Polskie „wysoki, wysoka, wysocy” to po angielsku zawsze tall. Nie ma liczby mnogiej ani rodzaju: two tall women — bez żadnego „-s” przy tall. To jedna z najprzyjemniejszych rzeczy w tym języku.

Czytanka: My family

Słownictwo lekcji 2

Ćwiczenia podsumowujące

Podsumowanie

Pięć rzeczy, które musisz wynieść z tej lekcji

  1. Angielski nie ma rodzajów — rzeczy to it.
  2. has tylko przy he/she/it, wszędzie indziej have.
  3. Właściciel idzie pierwszy: Marek’s mother — odwrotnie niż po polsku.
  4. Wiek przez to be: I’m thirty, nigdy I have thirty years.
  5. Przymiotnik się nie odmienia: two tall women.

Can you do this? — sprawdź się bez patrzenia

Odpowiedz na głos, potem sprawdź w lekcji:

Opisz swoją rodzinę: kto, ile lat, czym się zajmuje.
Zapytaj kogoś, czy ma rodzeństwo — i odpowiedz krótko.
Powiedz: „samochód mojej siostry” i „pokój dzieci”.
Podaj liczbę mnogą: woman, child, wife, family.
Ile masz lat — powiedz po angielsku, nie kalkując z polskiego.
Czym różni się She’s a nurse od She’s got a car?
✓ Zanim przejdziesz dalej

Opisz na głos swoją rodzinę — trzy, cztery zdania, po imieniu i wieku każdej osoby. To ćwiczenie, którego nie da się zrobić „w głowie”: dopiero mówiąc, zauważysz, których słów Ci brakuje. Potem przećwicz je na fiszkach.

← Lekcja 1: First Contact Lekcja 3: Work and Daily Routine →